Regionalne święto w Gdyni to nie tylko uroczystości, przemarsze czy stoiska wystawców – bijącym sercem Światowego Zjazdu Kaszubów w Gdyni będą dwie muzyczne sceny w centrum miasta. Już w sobotę, 11 lipca usłyszymy m.in. pochodzącą z Kaszub Natalię Szroeder, zespół GIS, alternatywnych, kaszubskojęzycznych twórców, ale i absolutną czołówkę folkowych brzmień z naszego regionu. Do tego muzyczny rekord, czyli setki osób grających na diabelskich skrzypcach!
Jak najlepiej wczuć się w kaszubski klimat i kulturę? Muzycznie! Z okazji Światowego Zjazdu Kaszubów w Gdyni przygotowywane są dwie odrębne sceny, na których przez niemal całą sobotę będziemy mogli wysłuchać różnych wykonawców i różnych spojrzeń na tradycyjne brzmienia z Pomorza. Obie znajdą się w Śródmieściu, ale będzie je dzielić kilkaset metrów, a pomiędzy nimi pomieszczą się m.in. regionalne stoiska, strefy partnerów i inne atrakcje.
Główna scena na Molo Południowym
Najwięcej będzie działo się na głównej, dużej scenie, która stanie niemal na samym końcu Molo Południowego (na wysokości Akwarium Gdyńskiego). Sprawdzona lokalizacja muzycznych wydarzeń ugości w sobotę oficjalne otwarcie zjazdu, tradycyjną już dla tej imprezy próbę bicia rekordu w jednoczesnej grze na tzw. diabelskich skrzypcach (regionalnym instrumencie), ale i koncerty znanych w całym kraju wykonawców, którym nie jest obca kaszubska kultura.
Program godzinowy, scena główna:
- 13:30 – oficjalne otwarcie XXVII Światowego Zjazdu Kaszubów w Gdyni, część oficjalna,
- od 14:00 do 22:00 – koncerty i występy artystyczne: Zespół Pieśni i Tańca „Gdynia”, Zespół Pieśni i Tańca „Sierakowice”, Zespół „Przodkowianie”, Zespoł „Fala”, Weronika Korthals z Norda Kids i La Via Voice, Zespół GIS, The Evil Educators,
- 16:00 – próba bicia rekordu w jednoczesnej grze na diabelskich skrzypcach,
- 18:15 – koncert gwiazdy wieczoru: Natalia Szroeder.
Główna gwiazda wieczoru jest absolutnie nieprzypadkowa. Natalia Szroeder to piosenkarka, która pochodzi z Kaszub (z Parchowa w powiecie bytowskim). Jej mama jest nauczycielką języka kaszubskiego i występowała w zespole ludowym założonym przez dziadka Natalii. Ojciec założył teatr Dialogus, w którym wokalistka zdobywała pierwsze doświadczenia sceniczne. Na początku muzycznej kariery często tworzyła i śpiewała właśnie w języku kaszubskim, z czasem skłaniając się w stronę popu.
Ogólnopolską popularność przyniosły jej hitowe single nagradzane platynowymi płytami („Parasole”, „Lustra”, „Powietrze”, „Przypływy”, „Zamienię Cię”, „Powinnam?”). Dziś jest związana z czołową polską wytwórnią Kayax, ma na swoim punkcie współpracę z najlepszymi polskimi artystami młodego pokolenia (Sanah, Daria Zawiałow, Igo, Quebonafide, Ralph Kaminski, Krzysztof Zalewski, Mela Koteluk), a jej utwory są odtwarzane miliony razy w popularnych serwisach streamingowych. Telewidzowie mogli oglądać ostatnio Natalię w roli jurorki w muzycznym show Polsatu „Must Be The Music”. W Gdyni można było natomiast usłyszeć ją na żywo w lutym tego roku, gdy wzięła udział w jubileuszowym show na 100-lecie miasta „Zaczęło się od morza”.
Czy w sobotę Natalia Szroeder przypomni nam o swoich korzeniach, śpiewając w języku kaszubskim? Warto sprawdzić to na żywo.
Zespół GIS to skład, który na pewno wniesie na główną scenę dużo żywiołowej, instrumentalnej muzyki. Artyści z Kaszub, którzy zaczęli grać trzy lata temu (choć początku zespołu siegają roku 2015) i mają na swoim koncie udaną przygodę w show „Must Be The Music” na Polsacie fascynują się nie tylko naszym regionem, ale i ogólnie folkiem – grają nie tylko kaszubskie melodie, ale i muzykę góralską, zaglądają do nowoczesnych brzmień i śpiewają w języku angielskim.
Stawiają na zabawę, ich znak charakterystyczny to instrumenty dęte i np. covery znanych i lubianych hitów.
The Evil Educators pojawią się na scenie w sobotę jako ostatni i zamkną swoim koncertem Światowy Zjazd Kaszubów. To grupa, która zaprezentuje bardziej alternatywne brzmienie, mieszankę... hard rocka i heavy metalu.
Czteroosobowy projekt wywodzi się ze Słupska, gdzie w 2019 roku z inicjatywy wykładowców tamtejszej Akademii Pomorskiej oficjalnie założono zespół. Tworzą go Daniel Kalinowski (śpiew), Klaudiusz Bobowski (perkusja), Maciej Różański (bas) i Konrad Frankowski (gitara). Jak sami o sobie piszą: „muzyka powstaje swobodnie, bez krepujących więzów ideologii, szufladek i etykiet”.
Weronika Korthals to wokalistka bardzo mocno kojarzona ze śpiewem w języku kaszubskim, któremu poświęciła większość swojej muzycznej kariery. W Gdyni wystąpi razem z grupą Norda Kids, czyli dziecięcym zespołem wokalnym, który powstał z jej inicjatywy w Fabryce Kultury w Redzie oraz grupą La Via Voice (także założoną w Redzie). Weronika pochodzi z okolic Pucka, jej rodzina kultywowała muzyczne tradycje Kaszub.
Pojawiła się na ogólnopolskiej scenie muzycznej po sukcesie w telewizyjnym programie „Szansa na sukces”, występowała też w „Idolu”, była wokalistką zespołu Ha-Dwa-O!. Śpiewa i wydaje albumy w języku kaszubskim, jest także kompozytorką, ukończyła studia dyrygenckie. Otrzymała Skrę Ormuzdową, Nagrodę Remusa, tytuł „Kaszubski Artysta Roku”, a także Srebrną Tabakierę Abrahama za działalność na rzecz Pomorza i Kaszub.
Na głównej scenie nie zabraknie też najlepszych zespołów regionalnych, które wykonują kaszubską muzykę – w tym także lokalny Zespół Pieśni i Tańca „Gdynia”, którego tradycje sięgają lat 50. i 60. ubiegłego wieku i gdyńskiego przedsiębiorstwa „Arka” oraz słynnego „Dalmoru”. Niedawno zespół wystąpił podczas parady zorganizowanej z okazji Święta Morza w Gdyni. Kolejny akcent z Gdyni to zespół „Fala”, który kilka lat temu otrzymał miejskie medale Civitas e Mari za kultywowanie muzycznych tradycji regionu.
Poza gdyńskim zespołem, usłyszymy też „Przodkowian” oraz „Sierakowice”.
Każdy zainteresowany może za to… wystąpić na scenie. Wystarczy zgłosić się do próby bicia rekordu w jednoczesnej grze na diabelskich skrzypcach – potrzeba do tego co najmniej 506 osób. W wydarzeniu można wziąć udział nawet bez własnego instrumentu, bo te będą do wypożyczenia na miejscu, ale obowiązuje wcześniejsza rejestracja.
Szczegóły w osobnym artykule o biciu rekordu.
Mała scena na Placu Wolnej Ukrainy
W przerwie między emocjami na głównej scenie zdecydowanie warto zajrzeć też na Plac Wolnej Ukrainy, w pobliżu Muzeum Miasta Gdyni. Tam stanie druga, mniejsza estrada, na której mikrofony przejmą lokalni, alternatywni muzycy. Organizatorzy szykują prawdziwy miks kaszubskiej kultury i różnych gatunków muzycznych, aby dowieść, że kaszubszczyzna jest żywa i pozwala tworzyć.
Kogo usłyszymy na mniejszej scenie? Od 14:00 do 22:00 zaplanowano między innymi koncert znanego w Gdyni zespołu Kiev Office – indie rockowej, alternatywnej grupy założonej przez Michała Miegonia, która ma na swoim koncie także utwory bezpośrednio odnoszące się do kaszubskich tradycji.
Pojawi się także Kaszubska Influencerka, czyli Karolina Stankowska. To popularna, internetowa twórczyni pochodząca z Przodkowa, której bliższa jest muzyka taneczna i biesiadna. Poszukiwaczy nietypowej muzyki może też zainteresować Dawid Zły, który tworzy kaszubskojęzyczny rap.
Drëszë, czyli po kaszubsku „przyjaciele” to z kolei zespół z jazzowym zacięciem, który pochodzi z Trójmiasta i głęboko sięga do folku oraz tradycji ludowych, stąd np. brzmienia akordeonu, barabanu, gęśli gdańskich czy saksofonu i klarnetu.
Pojawi się też młodzieżowy zespół z Kościerzyny, czyli Demore, który przeinterpretowuje na język kaszubski (i rockowy) znane utwory. Ciekawa propozycja to kapela „A Matizer Noga”, która poza muzyką lubi sięgać po regionalne kawały i opowieści rozbawiające publiczność.
Tym, którzy jeszcze nie wierzą, że kaszubszczyznę można z powodzeniem połączyć z muzyką… irlandzką, bretońską i szkocką zdanie pomoże zmienić zespół Fucus. Muzycy chętnie sięgają też po szanty i pieśni morskie oraz własne kompozycje do tekstów kaszubskich poetów.
Na małej scenie wystąpi też inny zespół z morskim akcentem: Niezbędny Balast. Ekipa z nadmorskiego Darłowa gra i śpiewa melodie żeglarskie oraz szantowe, tak bliskie Gdynianom (i nie tylko). Członkami są uczniowie Zespołu Szkół Morskich w Darłowie, a wśród instrumentów pojawiają się skrzypce, akordeony, gitary akustyczne, flety czy… konga. Warto to usłyszeć!
Przypomnijmy, że więcej informacji o XXVII Światowym Zjeździe Kaszubów w Gdyni można znaleźć w specjalnej zakładce gdynia.pl/swiatowyzjazdkaszubow.
Gospodarzem Światowego Zjazdu Kaszubów jest miasto Gdynia.
Organizatorzy: miasto Gdynia, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Oddział Gdynia, Kaszubskie Forum Kultury, Samorząd Województwa Pomorskiego oraz Agencja Rozwoju Gdyni.
Sponsorzy: Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, Lewiatan, BCT Bałtycki Terminal Kontenerowy, Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna, Hossa.
Partnerzy: 3 Flotylla Okrętów, Przewozy Regionalne Polregio, PKP, Uniwersytet Morski w Gdyni, Muzeum Miasta Gdyni, Muzeum Marynarki Wojennej, Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, Arka Gdynia, AMW Arka Gdynia, Arka Gdynia Rugby, Gdyński Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, Uniwersytet WSB Merito Gdynia, Klimawent, ZKM Gdynia, Dachy od Korzeni Tartak Sulęczyno, Flek, JTK Klas, Biankowski Piotr Winnter Swimmer, Taka Forma, Szpitale Pomorskie.
Patroni medialni: Miesięcznik Pomerania, Zawsze Pomorze, Radio Norda FM, Twoja Telewizja Morska, Nadmorski 24.
Patronat honorowy 100-lecia Gdyni: wojewoda pomorska Beata Rutkiewicz, marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk, Polska Organizacja Turystyczna.
Sponsor główny 100-lecia Gdyni: Port Gdynia, PGE Polska Grupa Energetyczna, OPEC.
Patroni medialni 100-lecia Gdyni: Onet, Polskie Radio, Helios, STROER, Trójmiasto.pl. Radio Gdańsk, Dziennik Bałtycki, Prestiż, TVP 3 Gdańsk.
Fot. Kamil Złoch