Setne urodziny Gdyni to nie tylko koncerty, spektakle i inne wydarzenia kulturalne stworzone specjalnie na tę okoliczność. To też początek zupełnie nowych inicjatyw i rozwiązań systemowych w zakresie rozwoju kultury w naszym mieście. Jednym z nich jest „Starter do kultury” – inicjatywa wspierająca rozwój kompetencji kulturowych młodzieży poprzez praktyczne działania poza szkołą.
„Starter do kultury” to pierwszy ogólnomiejski program edukacyjny, którego operatorem jest Gdyńskie Centrum Kultury, a współtwórcą Wydział Kultury. Inicjatywa powstała specjalnie na obchody setnych urodzin Gdyni. Założenie opiera się na formule partycypacyjnej – działania powstają we współpracy z lokalnymi instytucjami, organizacjami pozarządowymi i animatorami kultury, a także uczestnikami zajęć, czyli młodzieżą z gdyńskich szkół ponadpodstawowych i nauczycielami.
Program, który kierujemy do uczniów szkół ponadpodstawowych, nauczycieli i mieszkańców Gdyni ma na celu wzmocnienie ich kompetencji kulturalnych. Oferujemy bezpłatne zajęcia kulturalne organizowane w gdyńskich instytucjach kultury i organizacjach pozarządowych, które włączyliśmy do tego programu. Będzie on realizowany przez cały 2026 rok – wyjaśnia Mariusz Bzdęga, dyrektor zarządzający ds. kultury i aktywności mieszkańców.
Zróżnicowany program wydarzeń
Film, fotografia, animacja poklatkowa, muzyka, podcasty, gdyńska gastronomia i architektura – to tylko niektóre tematy wydarzeń przygotowanych we współpracy z gdyńskimi twórcami i animatorami kultury, a także wykładowcami Uniwersytetu Gdańskiego.
Pierwsze zajęcia dla młodzieży odbyły się w listopadzie. Były to warsztaty kina dokumentalnego w Konsulacie Kultury, które prowadziła Paulina Pohl-Pluta z Domu Filmowego. Wciąż też trwają warsztaty z animacji poklatkowej czy tworzenia podcastów. 18 grudnia w Teatrze Miejskim odbędzie się czytanie performatywne połączone z warsztatami dotyczącymi zdrowia psychicznego młodzieży. Wszystkie działania związane z nowym programem będą kontynuowane przez cały przyszły, jubileuszowy rok.
Listopadowe warsztaty kina dokumentalnego w Konsulacie Kultury (mat. prasowe)
Wkrótce w ramach „Startera do kultury” uruchomiona zostanie też strona internetowa gromadząca informacje o podobnych wydarzeniach w Gdyni. Rozpocznie się także stała współpraca międzyinstytucjonalna, której celem będzie stworzenie nowych projektów rozwijających kompetencje kulturowe gdynian oraz zachęcenie ich do większego udziału w życiu kulturalnym miasta.
Kultura dla młodzieży
Młodzież to szczególna grupa odbiorców kultury. Budowanie dla niej atrakcyjnej oferty wydarzeń jest obecnie dużym wyzwaniem, ponieważ wymaga stałego konkurowania z rozrywką cyfrową, mediowaniem treści przez technologie oraz tendencjami do alienacji. Dlatego kluczowe jest tworzenie programów, które uwzględniają ich potrzebę wyrażania własnej tożsamości i zachęcają do poszukiwania nowych pasji oraz sposobów twórczej ekspresji.
Najważniejszą rolą kultury w mieście jest tworzenie wspólnoty mieszkańców. Jest to ważne wśród wszystkich grup mieszkańców. Ale jest to szczególnie istotne, kiedy mówimy o dzieciach i młodzieży, ponieważ to nasza przyszłość. To też cel, który stawiamy sobie przed obchodami stulecia miasta. Zależy nam na tym, żeby wzmacniać wspólnotowość gdynian. I żeby młodzi ludzie czuli, że są ważną częścią tego miasta i że kultura jest czymś właśnie dla nich – mówi Dominik Aziewicz, radny miasta Gdyni.
Ten program na pewno zachęci młodzież do tego, żeby zapoznawać się z naszą lokalną tożsamością. Jako mama nastolatka bardzo się cieszę, że ten program został zaproponowany przez miasto. W dobie szalejącego internetu i social mediów na pewno spotka się z dobrym odbiorem – dodaje Larysa Kramin, radna miasta Gdyni.
Inicjatywa lokalnego środowiska
Potrzeba szerszych działań aktywizujących młodych ludzi do świadomego odbioru i tworzenia kultury była od dawna sygnalizowana przez gdyńskie środowisko artystyczne. W 2025 roku dostrzegła ją także Gdyńska Rada Kultury, poświęcając tylko temu tematowi jedno ze swoich spotkań roboczych.
Cel i główne założenia programu
Idea stworzenia pierwszego kompleksowego, gdyńskiego programu edukacji do kultury doskonale wpisuje się w myśl przewodnią obchodów stulecia Gdyni: wzmacniania wspólnoty lokalnej i włączania zwykłych mieszkańców w kreowanie jubileuszowych wydarzeń – wspólne świętowanie setnych urodzin miasta.
Program „Starter do kultury” adresowany do młodzieży będzie tworzony w modelu partycypacyjnym z innymi instytucjami kultury, organizacjami pozarządowymi, edukatorami, nauczycielami i młodzieżą, która w formie ankiet będzie zgłaszać prowadzącym swoje propozycje aktywności oraz tematów kolejnych zajęć. Na początku 2026 roku przeprowadzone zostaną też konsultacje z nauczycielami w zakresie potrzeb młodzieży.
Program ma na celu rozwój kompetencji kulturowych młodzieży poprzez praktyczne działania poza szkołą, wspierając jednocześnie ich kreatywność i świadome uczestnictwo w życiu kulturalnym. Ma również przełamywać bariery i formalny charakter kultury, wprowadzając młodych odbiorców w nowe dziedziny sztuki i zachęcając ich do szukania inspiracji oraz twórczej ekspresji. Kluczowym celem jest też wyrównanie szans w dostępie do kultury dla wszystkich uczniów gdyńskich szkół ponadpodstawowych, czemu służy oferowanie bezpłatnych warsztatów i zajęć.
„Starter do kultury” to program:
- o Gdyni,
- dla gdynian i gdynianek,
- tworzony przez lokalnych artystów, animatorów, edukatorów oraz instytucje kultury.
Fotografia główna: Kamil Złoch